Duygusal Yeme(Açlık) Nedir?

Duygusal Yeme(Açlık) Nedir?

Duygusal Yeme(Açlık) Nedir?

 

Duygusal Yeme(Açlık) Nedir?

 

Duygusal yeme (duygusal açlık), stres, sıkıntı, aşırı iş yükü, aile baskısı ya da travmatik bir olaydan dolayı yeme isteğinin artması durumudur. Mutluluk dahi duygusal yeme isteğini artırabilir. Çoğunlukla bireyler; bir terfi aldıklarında, ya da çok sevinecekleri bir haber aldıklarında bunu kutlamak için yemeğe çıkma eğiliminde olurlar. Bu durum duygusal yemeyi alışkanlık haline getirmiş bireyler için oldukça risklidir. Birey olumsuz duygular ile karşılaştığında ise, yemek yemeyi o anki durumundan kaçış olarak, yeme davranışını gösterir. Kişi yaşadığı ruhsal açlık ya da çatışmalardan dolayı yemek yemeğe yönelerek haz almaya çalışır.

Duygusal yeme davranışını tekrarlayan bireyler fiziksel açlıktan ziyade, duygusal açlıklarını bastırmak için yemek yeme davranışını tekrarlarlar. Birey, içinde bulunduğu sıkıntılı, gergin ruh halinden yemek yemenin hazzı ile kurtulmayı seçer. Birey yemek yerken haz duyar, ancak sonrasında çok fazla yemek yediği için pişman olur ve bu sefer de suçluluk duygusu ile mücadele etmeye çalışır. Duygusal yemenin bir ileri safhasında birey, aldığı kilolar dolayısıyla depresyonla mücadele etmek durumunda kalabilir. Araştırmalara göre; yeme bozukluklarının(blumia nevroza, anoreksiya nevroza vb.) ilk olarak duygusal yeme ile başladığı düşünülmektedir.

  1. Birey öncelikle olumsuz bir duygu hisseder. (Örneğin kaygı)
  2. Birey hissediyor olduğu olumsuz duyguyu bastırmak için bir gıda tüketir, bu durumlarda bireyin tüketmiş olduğu gıda çeşidi genelde yüksek kalorili, şeker içeren besinlerdir.
  3. Tüketilen gıdanın vermiş olduğu hazla beraber kişide kısa süreli bir tatmin ve mutluluk duygusu oluşur.
  4. Fakat sonrasında bireyde tekrardan olumsuz bir duygu oluşur. Birey, o besini ihtiyacı olmadığı halde yediği için pişmanlık duygusu hissetmeye başlayarak kendini tekrar olumsuz bir duygunun içinde bulur.

Bireyin duygusal açlık yaşaması sürecini yemek yeme ile bastırması, öğrenilmiş bir davranıştır. Bu davranış bebeklikte öğrenilmiştir. Bebekler dünyaya geldiklerinde, ihtiyaçlarının giderilmesi için ağlama yolunu seçerler. Bebekler ağladıklarında, ilgi göreceklerini ve ihtiyaçlarının karşılanacağını öğrendiklerinde her ihtiyaç duyduklarında ağlama davranışını sergilerler. Ağlayan bir bebek kucağa alındığında ise sakinleşir ve susar. Böylece bebek temasın sakinleştirici etkisini öğrenmiş olur. Sonraki adımda bebeklere ağladıklarında meme/mama verilerek sakinleşmesi beklenir. Böylece bebek meme/mama aldığında sakinleşir ve susar. Buna göre ilk öğrendiğimiz davranışlardan bir tanesi yemeğin sakinleştirici etkisi olduğudur. Birey bu davranışı yaşamının ileriki safhalarında, olumsuz duygu ile karşılaştığında tekrarlar ve sakinleşir.

Duygusal açlık her bireyin dönem dönem yaşadığı bir süreç olabilir. Her bireyin hayatında olumsuz duygularını kontrol edemediği durumları muhakkak ki olmuştur. Duygusal açlık çoğunlukla, kişinin içinde bulunduğu dengesiz ruh halinden kaynaklanmaktadır. Bu kişiler daha çok, acıktıkları için değil içindeki bulundukları durumun etkisinden çıkmak için yemek yemeyi tercih ederler. Çoğu zaman doyduklarını anlasalar bile yemek yemeye devam ederler. Yemek yenildiğinde beynimizde devreye giren haz mekanizması, mutluluk hormonu salgılayarak kısa bir süre de olsa yaşanılan duygu durumunun dışına çıkmayı sağlamaktadır. Duygusal açlık yaşayan bireylerin, duygularını bastırmak için yedikleri düşünülmektedir.

 

Duygusal açlık ile fiziksel açlık birbirinden oldukça farklıdır. Duygusal açlık aniden birden ortaya çıkar, fiziksel açlık ise yavaş yavaş ortaya çıkmaktadır. Örnek vermek istersek sabah 10.00 gibi kahvaltı yaptığınızı kabul edersek öğleden 13.00-14.00 gibi acıkmanız oldukça normaldir. Duygusal açlık hissettiğinizde daha çok yüksek karbonhidrat içeren, şekerli, yağlı gıdalar tüketmek istersiniz. Fiziksel açlığınızda ise sizi daha tok tutacak tavuk, et ürünleri, baklagiller gibi daha besleyici gıdaları tercih edebilirsiniz. Duygusal açlık hissettiğinizde doysanız bile yemek yemeye devam edersiniz. Fakat fiziksel açlık sonrası doyduğunuzda yemek yemeye devam edemezsiniz. Ve en önemlisi duygusal açlık sonrası yemek yediğinizde, sonrasında yoğun bir suçluluk duygusu ile baş etmek durumunda kalırsınız. Fiziksel açlıkta ise doyduğunuz için tatmin olmuş hissedersiniz.